Westnijlvirus: wat betekent dit voor jouw bedrijf?
Het westnijlvirus is de afgelopen periode opnieuw veel in het nieuws. Ook in Nederland wordt het virus bij paarden, vogels, muggen en mensen vastgesteld. Dat roept mogelijk vragen op bij hippische ondernemers, paardeneigenaren en ruiters. Wat is het westnijlvirus precies? Hoe wordt een paard besmet en wat kun je doen om het risico te beperken?
In dit artikel zetten we de belangrijkste informatie op een rij. De informatie is bedoeld voor hippische ondernemers, maar kan ook eenvoudig worden doorgestuurd naar klanten en ruiters ter kennisgeving.
Wat is het westnijlvirus?
Het westnijlvirus (WNV) is een virus dat voorkomt bij vogels en wordt verspreid door steekmuggen. Muggen raken besmet wanneer zij bloed drinken van een besmette vogel. Vervolgens kunnen zij het virus via een beet overbrengen op andere vogels en zoogdieren, waaronder paarden en mensen. Vooral de gewone huissteekmug (Culex pipiens) speelt hierbij een belangrijke rol.
Het virus is niet nieuw in Nederland. In 2020 werd voor het eerst een infectie vastgesteld die in Nederland was opgelopen. In 2025 werden voor het eerst officieel besmettingen bij paarden vastgesteld. In 2026 zijn opnieuw besmettingen bij paarden vastgesteld. De NVWA bevestigde in augustus een besmetting bij een paard in Zuid-Holland. Volgens het RIVM waren er tot en met 2 september 2026 vijf meldingen van paarden met westnijlvirus.
De aanwezigheid van het virus betekent niet dat paardenbedrijven massaal met besmettingen te maken krijgen. Wel laat het zien dat het virus in Nederland rondgaat en dat besmette muggen actief zijn.
Een zoönose, maar geen besmetting van paard naar paard
Het westnijlvirus is een zoönose. Dat betekent dat het virus zowel dieren als mensen kan besmetten. De besmetting vindt plaats via een beet van een besmette mug.
Belangrijk om te weten: een besmet paard kan het westnijlvirus niet rechtstreeks doorgeven aan een ander paard of aan een mens. Paarden en mensen zijn zogenoemde eindgastheren. Zij kunnen wel besmet raken, maar het virus kan zich bij hen niet voldoende vermenigvuldigen om vervolgens een mug te besmetten. Voor verdere verspreiding is dus altijd een besmette mug nodig.
Een besmet paard hoeft daarom niet vanwege het westnijlvirus apart van andere paarden te worden gehouden.
Welke klachten kan een paard krijgen?
De meeste paarden die besmet raken, krijgen geen of slechts milde klachten. Mogelijke verschijnselen zijn onder andere:
- koorts;
- sloomheid;
- verminderde eetlust;
- stijfheid of spiertrillingen;
- koliekachtige verschijnselen;
- coördinatieproblemen;
- andere neurologische verschijnselen.
Een klein deel van de besmette paarden ontwikkelt ernstige neurologische klachten. Denk hierbij aan duidelijke problemen met de coördinatie, spiertrillingen of verlammingsverschijnselen.
Heeft een paard klachten die kunnen passen bij een neurologische aandoening? Neem dan contact op met de dierenarts. Een verdenking of vaststelling van westnijlvirus bij een paard moet door de dierenarts worden gemeld bij de NVWA.
Wat kun je als ondernemer doen?
Er is geen specifieke behandeling die het virus zelf bestrijdt. De behandeling van een ziek paard is daarom ondersteunend en wordt door de dierenarts bepaald. Preventie richt zich vooral op het beperken van muggenbeten.
Beperk plekken waar muggen zich kunnen voortplanten.
Controleer het erf en de stallen regelmatig op stilstaand water. Denk aan emmers, bakken, regentonnen, kruiwagens en andere plekken waar water blijft staan. Ververs water regelmatig en voorkom waar mogelijk dat water langere tijd blijft staan.
Beperk muggenbeten.
Muggen zijn vooral actief tijdens de schemering en in de nacht. Waar dit praktisch mogelijk is, kunnen paarden op deze momenten binnen worden gehouden. Ook kunnen passende muggenwerende maatregelen worden ingezet.
Bespreek vaccinatie met de dierenarts.
Er is een vaccin beschikbaar voor paarden. Vaccinatie is niet verplicht. Een vaccinatie kan de kans op ziekte en vooral op ernstige ziekteverschijnselen verkleinen. Bespreek met de dierenarts of vaccinatie past bij het paard, de bedrijfsvoering en de situatie in de omgeving.
Wat communiceer je naar je klanten en ruiters?
Berichten over het westnijlvirus kunnen begrijpelijkerwijs vragen oproepen. Goede en feitelijke communicatie helpt om onnodige onrust te voorkomen.
Leg klanten vooral uit dat een besmet paard geen besmettingsbron is voor andere paarden of mensen. Het risico zit in de beet van een besmette mug. Daarom zijn maatregelen om muggen en hun broedplaatsen te beperken relevant.
Klanten die vragen hebben over vaccinatie kunnen hierover het beste contact opnemen met hun dierenarts. De keuze om een paard te vaccineren is afhankelijk van de individuele situatie.
Blijf alert, maar raak niet in paniek
Het westnijlvirus is inmiddels een aandachtspunt voor de Nederlandse paardenhouderij. De actuele situatie wordt nauwlettend gevolgd door onder andere de NVWA, het RIVM en organisaties binnen de diergezondheidszorg.
Voor hippische ondernemers is het vooral belangrijk om goed geïnformeerd te blijven, mogelijke klachten te herkennen en praktische maatregelen te nemen om muggenbeten zoveel mogelijk te beperken.
Meer informatie
Voor FNRS-leden is op onze website een informatiepagina beschikbaar over verschillende dierziekten, waaronder het westnijlvirus. Ook hebben we een handige infographic over het westnijlvirus die je kunt gebruiken om informatie te delen met klanten en ruiters.