Stap voor stap naar ruimere boxen
De komende jaren ontwikkelt de FNRS verder op het gebied van paardenwelzijn, waaronder huisvesting binnen het kwaliteitsbeleid. Eén van de belangrijkste ontwikkelingen is de uitfasering van oude norm boxmaten, met als doel dat alle FNRS-leden uiterlijk in 2040 voldoen aan de nieuwe norm van (2 x stokmaat)². Deze verandering is meer dan een feitelijke aanpassing van stallingsplaatsen; het is een stap richting een toekomst waarin paarden meer ruimte en comfort krijgen.
Waarom deze verandering nodig is
De FNRS werkt voortdurend aan een hogere standaard voor paardenwelzijn, waarbij de leefruimte van een paard een cruciale rol speelt. Paarden zijn van nature bewegingsdieren; in te kleine boxen kunnen ze zich moeilijk omdraaien, liggen of opstaan zonder zich te stoten, wat kan leiden tot stress, stijfheid, spierproblemen en stalondeugden. Ook sociaal contact met soortgenoten is essentieel. Boxen met luiken, open tussenwanden of uitloop naar buiten stellen paarden in staat elkaar te zien, ruiken en aanraken, wat bijdraagt aan rustiger gedrag, sneller herstel en een betere gemoedstoestand.
Met de nieuwe normen kiest de FNRS bewust voor een paardgerichte aanpak van huisvesting, niet alleen omdat dit beter is voor het dier, maar ook omdat gezonde, tevreden paarden beter presteren. Tegelijkertijd groeit de maatschappelijke aandacht voor dierenwelzijn.
Het uitfaseringsmodel naar 2040
De overgang naar de nieuwe norm voor stallen (2 x stokmaat)² gebeurt stap voor stap. Op die manier krijgen ondernemers de tijd om hun accommodatie aan te passen. Het uitfaseringsmodel ziet er als volgt uit:
• 5 sterrenbedrijven 2025: minimaal 80% van de boxen voldoet aan de norm 2027: 100% van de boxen voldoet aan de norm
• 4 sterrenbedrijven 2030 volledig aan de norm
• 3 sterrenbedrijven 2035 volledig aan de norm
• Alle FNRS-bedrijven 2040 volledig aan de norm
Bij nieuwbouw geldt de regel dat direct volgens de welzijnsnorm gebouwd moet worden. Ondernemers die nu investeren in vernieuwing, doen er dus goed aan om hier alvast rekening mee te houden.
Wat houdt de norm precies in?
De welzijnsnorm schrijft voor dat de boxmaat afgestemd moet zijn op de stokmaat van het paard. De minimale oppervlakte wordt berekend als:
(2 x stokmaat)²
Een paard met een stokmaat van 1,70 meter heeft dus recht op een box van minimaal (2 x 1,70)² = 11,56 m².
Extra ruimte bij luiken en/of open zijden:
Wordt er een binnen- of buitenluik geplaatst, of is er een compleet open zijde (lage tussenwand) naar het buurpaard, dan wordt er 1,5 m² bij de feitelijke box oppervlakte gerekend. Dit stimuleert sociaal contact en bewegingsvrijheid voor het paard.
Nog een paar voorbeelden:
| Stokmaat paard | Berekening min. | Richtmaat boxoppervlakte box (L × B) |
| 1,40 m (kleine pony) | (2× 1,40)² = 7,84 m² | ± 2,8 × 2,8 m |
| 1,60 m (paard) | (2× 1,60)² = 10,24 m² | ± 3,2 × 3,2 m |
| 1,75 m (groot paard) | (2× 1,75)² = 12,25 m² | ± 3,5 × 3,5 m |
Voor groepstallen geldt dat de totale oppervlakte minimaal twee derde van deze maat per paard moet bedragen. Daarnaast moet de plafondhoogte minstens één meter boven de stokmaat liggen, zodat paarden hun hoofd natuurlijk kunnen dragen en zich vrij kunnen bewegen.
Voor groepshuisvesting geldt de volgende aangepaste formule: aantal paarden × (2/3 × (2 × stokmaat)²)
Dat betekent dat elk paard in een groep minimaal tweederde van zijn individuele boxruimte moet hebben. Bijvoorbeeld: een groep van drie paarden met stokmaat 1,60 m:
›› (2 × 1,60)² = 10,24 m² per paard
›› 2/3 van 10,24 = 6,83 m²
›› 3 × 6,83 = minimaal 20,49 m² voor de hele groep
Zo kun je dus vrij eenvoudig met een calculator of Excel-sheet bepalen hoeveel ruimte er nodig is. De FNRS-accountmanagers helpen graag om dit uit te rekenen en over te sparren.
Een praktische aanpak voor ondernemers
De overgang naar grotere boxen vraagt om planning, investeringen en soms creatieve oplossingen. Hieronder enkele stappen die helpen bij een soepele overgang.
1. Inventariseer de huidige situatie
Begin met het in kaart brengen van je stal. Noteer van elke box de afmetingen en de stokmaat van de paarden die erin staan. Een bouwtekening of plattegrond maakt snel inzichtelijk waar de knelpunten zitten. Ook hiermee kan de FNRS helpen, vraag je accountmanager.
2. Stel prioriteiten
Niet alle aanpassingen hoeven tegelijk. Begin bij de boxen die het meest afwijken van de norm of bij de paarden die het minst comfortabel staan. Soms kunnen eenvoudige aanpassingen, zoals paarden onderling ruilen van box, al een verschil maken.
3. Kijk naar de combinatie met vrije beweging
Huisvesting is één van de factoren binnen het welzijnsbeleid. De FNRS beoordeelt daarnaast ook de vrije beweging. Een combinatie van huisvesting (box grootte, contact op stal en wel/geen luik) en de vrije beweging geeft recht op een aantal punten voor paardenwelzijn. Als rekenhulp is er een boxensheet beschikbaar waarmee je kunt berekenen hoeveel van je boxen voldoen aan de oude en nieuwe norm en welke boxen aan beide niet voldoen. Zo krijg je inzicht in waar eventueel verbeteringen nodig zijn.
4. Maak een meerjarenplan
Zet je doelen per jaar op papier. Bepaal welke aanpassingen je kunt combineren met groot onderhoud of verbouwingen. Zo spreid je de kosten en kun je in fases werken. De FNRS kan ondersteuning bieden. Samen kijken we naar haalbare oplossingen.
De weg vooruit
De weg naar 2040 vraagt om verandering en samenwerking. Niet elk bedrijf kan in één keer de volledige stal aanpassen, maar door stap voor stap te werken, komt iedereen dichter bij hetzelfde doel: een accommodatie waar kwaliteit, veiligheid en welzijn centraal staat. De FNRS kan ondernemers in dit proces ondersteunen met advies en praktische tools. Aarzel niet om contact op te nemen met het FNRS-kantoor of je accountmanager. •