Inga Wolframm: “Biodiversiteit als kans voor hippische ondernemer”
De Nederlandse paardenhouderij beheert gezamenlijk zo’n 230.000 hectare grond. Dat is een aanzienlijk oppervlak in een land waar ruimte schaars is en waar iedere hectare onder druk staat van woningbouw, landbouw, energie en natuurontwikkeling. Juist daarom groeit het besef dat de manier waarop we paarden houden ertoe doet. Niet alleen voor de sector zelf, maar ook voor het landschap en de leefomgeving als geheel. Wie paarden houdt, gebruikt ruimte. En wie ruimte gebruikt, draagt verantwoordelijkheid voor hoe die ruimte wordt ingericht en beheerd.
Economische ruimte en onderscheidend profiel
Voor hippische ondernemers ligt daar een duidelijke kans. Door biodiversiteit en landschappelijke kwaliteit actief te versterken, laten wij zien wat wij als sector kunnen betekenen in de meest brede zin. Paardenhouderijen kunnen bijdragen aan een robuust platteland, aan een aantrekkelijk landschap en aan een gezonde leefomgeving voor mens en dier. Daarmee ontstaat niet alleen maatschappelijke meerwaarde, maar ook economische ruimte. Ondernemers die investeren in een aantrekkelijke en natuurrijke omgeving creëren een onderscheidend profiel. Klanten waarderen een plek waar paarden zichtbaar goed leven, waar groenstructuren aanwezig zijn en waar de omgeving uitnodigt tot verblijf. Dat vertaalt zich in bereidheid om te betalen voor kwaliteit en beleving.
Immers, veel paardenhouderijen beschikken over extensief beheerde gronden, vaak in de vorm van weilanden, paddocks en erven. In vergelijking met intensieve landbouw biedt dit juist kansen voor biodiversiteit. Kleine landschapselementen zoals hagen, heggen, bomenrijen en bloemrijke randen verhogen de natuurwaarde en leveren tegelijk praktische voordelen op. Ze bieden beschutting tegen wind en hitte, verbeteren de waterhuishouding, dragen bij aan een gezondere bodem en creëren een gevarieerdere leefomgeving voor paarden. Ook vormen ze natuurlijke erfafscheidingen en versterken ze de uitstraling van het bedrijf.
Paardenhouderij als groene schakel
Het gaat daarbij niet om het ‘terug naar vroeger’, maar om het slim integreren van natuur in een moderne bedrijfsvoering. Denk aan een aantrekkelijker terrein, nieuwe activiteiten voor bezoekers, of een sterkere positionering richting gemeenten en provincies die zoeken naar partners voor groenblauwe dooradering en klimaatadaptatie. Paardenhouderijen liggen vaak op de overgang tussen stad en buitengebied, als ware groene schakels. Dat maakt hen relevant in regionale gebiedsprocessen en kan nieuwe samenwerkingen en inkomstenbronnen ontsluiten.
Druk op ruimte neemt toe
De komende jaren zal de druk op ruimte en grondgebruik alsmaar verder toenemen. Voor paardenhouders betekent dit dat toekomstbestendigheid samenhangt met de vraag hoe hun bedrijf zich verhoudt tot de omgeving. Bedrijven die investeren in biodiversiteit en een aantrekkelijk landschap bouwen aan hun maatschappelijke legitimiteit én aan hun eigen verdienvermogen. Tegelijkertijd hoeft de stap naar meer biodiversiteit niet groot of ingewikkeld te zijn. Vaak begint het met één haag, een bloemrijke rand, een rij voederbomen of het anders beheren van een perceel. Kleine ingrepen kunnen al zichtbaar verschil maken voor insecten, vogels, bodemleven én voor het welzijn van de paarden zelf. Van daaruit kan een bedrijf gefaseerd verder bouwen. En dat hoeft écht niet altijd alleen. Want gemeenten, provincies en maatschappelijke organisaties zijn steeds vaker op zoek naar initiatieven die willen bijdragen aan een sterker en klimaatbestendiger landschap, waardoor ook steeds vaker mogelijkheden ontstaan rondom concrete inrichting, vergunningen, subsidiemogelijkheden of aansluiting bij bredere gebiedsprocessen.
Door samen te werken aan meer biodiversiteit, meer duurzaamheid, paardenwelzijn en maatschappelijke meerwaarde positioneert de paardenhouderij zich als onderdeel van de oplossing voor de ruimtelijke en ecologische opgaven waar Nederland voor staat en creëert tegelijkertijd een nieuwe basis voor duurzaam verdienvermogen.
Inga Wolframm
Lectoraat Duurzame Paardenhouderij & Paardensport Hogeschool Van Hall Larenstein