Horses&Co: goed voor elkaar zorgen

Paarden als steun en toeverlaat

Esther richtte Horses&Co op vanuit persoonlijke ervaring. Toen haar moeder overleed, kreeg ze als twaalfjarige een veulen: Parel. “Ik kon alles bij haar kwijt. Parel was echt mijn steun en toeverlaat.” Het veulen stond op een manegebedrijf dat voor haar voelde als een tweede familie. “Daar wist ik: wat er ook gebeurt, we doen het samen.” Dat gevoel van veiligheid en samen dragen wilde ze later ook aan anderen doorgeven.

Eerst deed ze dat in haar werk in de kinderpsychiatrie. Soms nam ze kinderen mee naar het manegebedrijf. Tijdens de lessen gebeurde er vaak meer dan alleen rijden. “Kinderen vertelden de pony’s dingen die ze tegen volwassenen niet durfden te zeggen. Bij de pony kwamen die verhalen er uit.”

Later kreeg dat doorgeven een nieuwe vorm in haar bedrijf Horses&Co, een plek waar veilige verbinding centraal staat. “We vinden het belangrijk dat je mag zijn wie je bent en dat je je kunt ontwikkelen. We proberen het zo gelijk mogelijk te maken: iemand in een rolstoel moet net zo makkelijk met paarden in aanraking kunnen komen als iemand met een sportdoel. En soms gaan die twee natuurlijk ook gewoon samen.”

Twee werelden die naast elkaar bestaan

Esther maakt een helder onderscheid tussen de ‘paardenwereld’ en de ‘zorgwereld’. “Als je wil komen paardrijden en je denkt: dit is een fijne plek voor mij, dan ben je welkom. We hebben geen grote binnenbaan en kantine, maar wel kleine groepen en veel mogelijkheden. Heb je een extra uitdaging, dan kunnen we daar met ons team ook mee uit de voeten. Maar voor mij zijn dat wel twee losse bedrijven.”

De zorgtak bij Horses & Co is inhoudelijk breed. “We hebben een complete setting voor gezinsbehandelingen. Als iemand tijdelijk niet naar school kan, hebben we een school toeleidings-programma. En we bieden behandelmethodieken die je ook in de reguliere GGZ ziet: psychomotorische therapie, creatieve therapie, traumabehandeling zoals EMDR.” Het verschil zit volgens Esther vooral in de omgeving.

“Wij geloven heel erg in de kracht van de groene jas. Waarom binnen muren met TL-buizen als het ook buiten in een groene omgeving kan? Alles is gebaseerd op de kracht van perspectief bieden, weer belastbaar worden, het gewone leven en wat energie geeft.”

In de praktijk raken de paarden- en zorgwereld elkaar vaak op onverwachte manieren. Veel jonge meiden beginnen als vrijwilliger bij de paardenlessen, gewoon omdat ze paarden leuk vinden. Zo maken ze laagdrempelig kennis met het bedrijf en soms ook met de zorgactiviteiten. Esther ziet regelmatig dat dat een verschil maakt: “Ze leren hier al snel dat je je handen uit de mouwen steekt en er voor elkaar bent. Uiteindelijk zijn dat soms je beste medewerkers. Sommigen zijn zelfs kwaliteitsmanager of jeugdzorgwerker geworden.” Volgens haar laat het zien hoe de paardenwereld en de zorgwereld elkaar kunnen versterken, zonder dat het één het ander overschaduwt.

De paarden spelen daarin een centrale rol, niet als hulpmiddel alleen, maar als veilige partner. “We geloven dat je pas gedrag kunt veranderen wanneer je eerst connectie hebt gevonden. Als meerdere mensen jouw vertrouwen hebben gebroken, dan is het heerlijk als dieren zonder te spreken eerst die connectie weer kunnen maken.”

Paarden als co-regulator

Esther gebruikt een begrip dat je niet vaak hoort in de hippische wereld, maar dat in haar praktijk dagelijks zichtbaar wordt: co-regulatie. “Een paard is een onwijs goede co-regulator. Als je dingen meemaakt, klein of groot, dan schiet je wel eens uit je raam. Je gevoelvan veiligheid schiet weg. Paarden zijn heel puur in mensen weer terugbrengen in hun lijf. Alleen al door hun aanwezigheid: ze halen adem, ze zijn er, in rust, ze komen naar je toe, ze ontladen met je.”

Wat paarden onderscheidt van andere dieren, zit ook in hun kuddegedrag en veelzijdigheid. “Ze leven in kuddes, dus je kunt er ook veel van leren over familiesystemen. En ze zijn multi-inzetbaar: je kunt erop zitten, ernaast lopen, oefeningen meedoen of gewoon zijn. Bovendien reageren ze direct op onsamenhangend gedrag: als iemand iets zegt maar iets anders voelt, laat het paard dat vaak meteen zien.

Praktijkverhaal: een meisje dat niet meer wilde praten

Een van de voorbeelden die Esther deelt, laat goed zien hoe paarden een ingang kunnen zijn wanneer praten niet meer lukt. “Ik had een meisje dat eigenlijk helemaal niet meer wilde praten. Ze kwam bij ons en wilde niks. Maar als het dan toch moest, dan was dat ene paardje zo erg nog niet.” Wat volgde, was geen snel traject, maar tijd en herhaling. Het meisje kwam trouw en we zagen daarbij iets belangrijks: betrokkenheid, zonder dat ze dat hoefde te vertellen. Uiteindelijk mocht de coach dichterbij komen en via het paard vragen stellen: wat denk je dat het paard voelt? Zullen we samen wandelen? Langzaam werden de vragen directer. Later schoof ook de gedragswetenschapper aan en werd er pas echt cognitieve gedragstherapie ingezet. Ze is geholpen omdat ze eerst die connectie had, zonder tijdsdruk. De paarden waren er altijd. Toen zij weer de wil had om verder te kijken, konden collega’s instappen. Uiteindelijk heeft ze thuis systeemtherapie gekregen en heeft ze nu weer een baantje.” Esther vat het samen in één zin die veel zegt over hun aanpak: “Niet te groot verwachten, niet met praten beginnen maar eerst die connectie zoeken met het paard en je veilig voelen.”

Mag bekender

Horses&Co is een plek waar zorginhoud en paardenwerk bewust worden gecombineerd. Esther ziet zichzelf daarin niet als uitzondering, maar wel als onderdeel van een grotere beweging. “Er zijn meer bedrijven zoals wij, maar het mag bekender worden. De groene GGZ kan een antwoord zijn op veel problemen in de reguliere zorg, omdat het zoveel drempels wegneemt.”

In de praktijk van Horses&Co komt alles samen: zorg, paarden en mensen die elkaar stap voor stap weer leren vertrouwen. Niet door grote woorden, maar door aandacht, tijd en verbinding. Precies waar het volgens Esther om draait: je mag zijn wie je bent, en je hoeft het niet alleen te doen.